Önceki dönem Bitkisel Üretim Genel Müdürü Sayın Dr. MEHMET HASDEMİR’in “Tarım ve Gıda Sektöründe Küresel Gelişmeler ” konulu sunusunu ilgiyle ve zevkle dinledik.

Sayın Dr HASDEMİR konuşmasında;
Tarım sektörünün 2000-2023 yılları arasında %96 katma değer büyümesi gerçekleştirerek 4 trilyon $’a ulaştığını, 916 milyon kişiye istihdam sağladığını, kimyasal pestisit kullanımının %71 artarak 3.7 milyon tona ve gübre kullanımının %41 artışla 190 milyon tona ulaştığını söyledi.

Aynı dönemde tarımsal üretim değerinin yaklaşık %96 arttığını ve dünya tarımının insanlığın ihtiyaç duyduğu gıdayı fazlasıyla ürettigini söyledi.

Son 52 yılda; Tahıl arazilerinin %14,1 arttığını buna karşılık, Tahıl üretiminin %256 ve veriminin %212 arttığını söyledi. Aynı dönemde, nüfusun %164 arttığını buna karşılık üretimin ve verimin daha fazla arttığını söyledi.

Dünyada 733 milyon insanın aç ve 650 milyon kişinin obez olduğunu belirtti.

En çok yetiştirilen ürünlerin şeker kamışı, Mısır, Çeltik, ve buğday olduğunu, bunları yağlık Palm, soya ve patatesin izlediğini söyledi.

Büyümede etkili unsurların; tarım arazilerinde, sulamada, girdi kullanımında, verimde ve teknolojide artışların olduğunu, 1960- 1980 yılları arasında girdi kullanımdaki artış üretimi fazla daha etkilerken, 1990 yıllardan günümüze kadar ise verim ve teknolojik gelişmelerdeki artışın daha fazla etkili olduğunu söyledi.

Çin’in tarım üretiminde 1.3 trilyon dolarlık hacim ile zirvede olduğunu ve en yakın rakiplerinin toplamına yakın bir üretim kapasitesine ulaştığını, bunu Hindistan‘ın ABD’nin ve Endonezya’nın takip ettiğini ülkemizin ise 7. sırada olduğunu belirtti

Tarımsal hasılanın son 60 yılda batıdan doğuya kaydığını, gezegenin nüfus artışı krizi yaşamadığını bunu arazi kaybından değil, teknolojideki hızlı gelişmeler ve verim artışından sağlandığını söyledi.
Son 20 yılda tarım ve gıda ihracatının 4.7 kat artarak 1.8 trilyona’a yükseldiğini, önümüzdeki on yılda kalori ihtiyacının %22 nin uluslararası ticaretten karşılanmasının beklendiğini, en fazla ihraç edilen ürünlerin %17 ile meyve ve Sebzeler olduğunu bunu %16 ile tahılların ve
%11 ile et ve et ürünlerinin izlediğini ifade etti.

Tarımın artık bir gıda meselesi değil, ulusal güvenlik ve jeopolitik rekabet alanı olduğunu,
ABD’inin gıda güvenliğini ulusal güvenlik kabul ettiğini, AB’nin kendi kendine yeten kıta olma hedefiyle çiftçilere refah sağlamak olduğunu, yeşil mutabakat ile iklim değişikliğine dayanıklılığı bioloji, ekonomi ve çevreci uygulamaları olduğunu, Çin’in ise devasa nüfusu besleme gıda stoku hegemonyası ve küresel tedarik zinciri güvenliği oluşturmak olduğunu söyledi.

Tedarik zincirini savaşların ve menfaat çatışmaların etkilediğini, ortadoğudaki istikrarsızlığın enerji ve tarımsal girdi maliyetlerini doğrudan tehdit ettiğini,
Hürmüz Boğazı’nın günlük 20 milyon petrol akışı ile küresel petrol arzı içinde %20 payı olduğunu,
Üre ihracatında % 30-35, amonyak ihracatında %20-30 payı olduğunu ve tarımsal üretimi olumsuz etkilediğini söyledi.

Orta Doğu‘daki savaşın enerji fiyatlarındaki artışa bio yakıtlara yönelmeye endüstriyel kullanımdaki gübre, amonyak, dolaylı girdi ve gıda fiyatlarındaki artışa önemli etki yaptığını ifade etti.

Diğer taraftan Rusya Ukrayna Savaşı’nın doğrudan tahıl piyasalarını etkilediğini gıda fiyatlarında %11 gibi ani ve sert çıkışlara neden olduğunu, buğday ayçiçek yağı ve mısır üretimini ve ticaretini olumsuz etkilediğini söyledi.

TARIMSAL ÜRETİM ÇOK RİSKLİ, GELİŞMEK İÇİN ÇOK ÇALIŞMAK GEREKİYOR.

İklim değişikliği ve küresel ısınma, kentleşme ve işlenmiş gıda talebi, gıda israfı ve adaletsiz paylaşım, piyasalardaki kartelleşme, yeni ticaret politikaları, yaşanan nüfus ve hastalık, zararlı artışının, su ve karbon ayak izinin ve doğal afetlerdeki artışların gıda güvenliğini etkileyen önemli faktörler olduğunu söyledi

İleri teknoloji ufkunun 2030’dan 2100 yılına kadar olan döneminde çok önemli gelişmelerin ve değişimlerin olacağını söyledi.
Diğer taraftan yapay zeka, coğrafi bilgi sistemleri ve enerjinin önemli unsurlar olacağını belirtti.

Krizlere karşı etkili yöntemlerin; doğa temelli ekosistem yenilikleri, gerçek zamanlı uydu görüntüleri ve konumlandırma, enerji depolama teknolojileri, tarımda yapay zeka kullanımının artması, kuantum ve internet bilgi işlemlerinin gelişmesi olduğunu ifade etti.

TARIM VAZGEÇİLMEZ BİR SEKTÖR

Küresel refah için vatandaş odaklı yönetişim, arge, ür-ge, kamu-özel sektör, Üretici işbirliklerinin artması, insan hayvan ve çevre sağlığının entegre edildiği küresel uyumlu politikalar oluşturulması gerektiğini söyledi

Türkiye tarım sektörüyle ilgili ayrıntılı bilgileri ve dünya ile ilişkilerini ayrıntılı şekilde anlattı.
Türkiye’nin tarımsal üretim alanında dünyada 33. sırada olduğunu buna karşılık tarımsal hasılada ise yedinci sırada yer aldığını söyledi.

Dünyanın ihtiyaçlarımıza değil, ihtiraslarımıza yetmedigini,
Tarımın; biyoloji, ekoloji ve ekonominin ortak kesişim noktası olduğunu ve ülkelerin vazgeçilemez sektörlerinden birisi olduğunu söyledi.

Dünyadaki ve Türkiye’deki gıda ve tarım sektöründeki gelişmeleri ayrıntılı olarak anlatan ve yapılması gerekenleri açıklayan önceki dönem Bİtkisel Üretim Genel Müdürü Dr. HASDEMİR’e ve gönül dostlarımıza teşekkür ederiz.